Logo koudekerke.info
voor 600 | 600-1200 | 1200-1650 | 1650-1800 | 1800-1850 | 1850-1900 | 1900-1940 | 1940-1944 | 1944-heden
algemeen
religie
boerderijen
- st. antoniushoeve
- blauwe hof
- buytenhof
- de brouwerij
- johannahoeve
- (groot) lammerenburg
- groot ter hooge
- klein lammerenburg
- de lange pacht
- l'espérance
- 't noord ambacht
- 't noordhof
- paauwenburg
- hof de pagter
- 't troenkhof
- torenzicht
- hof verhage
- de vijgeter
- zuiderhoeve

buitenplaatsen
veldnamen
molens
grondgebruik
kustzone
boerderij ´t Noordhof te Koudekerke
Boerderij 't Noordhof
 
fragment van de Roman/Visscherkaart 1655, met aangifte van boerderij ´t Noordhof aan de Braamweg te Koudekerke
1. 'T NOORDHOF OP EEN FRAGMENT VAN DE KAART VAN ROMAN-VISSCHER 1655
Op Braamweg 1 ligt 't Noordhof, in van oorsprong het Noordambacht. Dit is zo'n hof met boerderij en wagenhuis, dat oorspronkelijk tot de oudsten van het dorp gerekend kan worden. Mogelijk werd het hof vanaf circa 1200 bewoond door ambachtsheren van Koudekerke. Op oude kaarten, waaronder de atlas van Blaeu uit 1662, is de hof met de bijbehorende boomgaard duidelijk herkenbaar weergegeven aan de noordzijde van de dorpskern. Ernaast lag nog een boomgaard van de markies van Veere, die rond 1574 grote delen van Walcheren tot zijn bezit kon rekenen. Het Noordhof lag in de zuidoosthoek van het Noordambacht nabij een oude vliedberg en de eerder genoemde boomgaarden in het Loy Lammensblok. Dit is onder andere in de 'overloper' van 1574 te lezen. De grond bij het hof werd in die tijd aangeduid als zogenaamd 'haymanland' en 'vroonland' dat vrij was van belastingen en eigendom van Pier Geleynsz uit 'Coudekercke'. Hij verkocht zijn eigendom in 1574 aan Joris Stijnmolen. Dit was een belangrijk man met veel invloed vanwege zijn functie als penningmeester van de Vijf Ambachten, Zuid- en Westwatering. Hij bezat in 1655 ook korte tijd tienden van Koudekerke, maar moest deze afstaan aan Vrouwe Margaretha van der Marck, geboren gravinne van Arenburg.(1)

Het hof en de bijbehorende boomgaard blijkt in de periodes erna veel van eigenaar te wisselen. In de overloper van 1607 wordt Cornelis Willems als eigenaar van het Noordhof aangeduid. In 1622 neemt Cornelis Leunis het hof over. Hij heeft omstreeks 1585 ook de vliedberg ten westen van Koudekerke in zijn bezit. De vliedberg naast het Noordhof is in 1622 echter in andere handen. In of voor 1647 komt het hof vervolgens in handen van Joos Jansz Debaths. Deze verkocht de hofstede en boomgaard ter grootte van een half gemet volgens de laatste overloper van 1675 aan Gillis Dirrikse. Omdat hierna geen overlopers meer zijn gemaakt, is onduidelijk hoe het bezit van het Noordhof tussen 1675 en 1751 veranderde. Uit latere aantekeningen bij die overloper van 1675 kan namelijk worden opgemaakt, dat op 15 januari 1751 Laurens Laurense eigenaar werd van de hofstede en boomgaard en dat op 31 mei 1776 Jan Leynsen eigenaar werd van het halve gemet waarop het Noordhof en de boomgaard zich bevonden.
 
Uit het bevolkingsregister van Koudekerke blijkt, dat Willem van Westen aan het begin van de negentiende eeuw, waarschijnlijk vanaf 1803, eigenaar was van 't Noordhof. Hij woonde hier samen met zijn familie en de familie van een van zijn arbeiders, Izak Bakker. Deze nam het Noordhof vòòr 1826 van hem over. 't Noordhof werd ook nu weer door meerdere families bewoond waarvan Jan Haay vermeldenswaardig is omdat hij op 15 maart 1842, enkele jaren na het overlijden van Izak, 't Noordhof bestaande uit "een huis, schuur, bakkeet, erve en tuin" koopt. Vanaf 1858 is de hof eigendom van Geert Brasser en in 1890 nam Piet Brasser de boerderij over van zijn vader. Piet Brasser bleef echter ongehuwd en boerde 34 jaar op 't Noordhof waarna hij het geheel in 1924 verkocht aan Frans Brasser. Deze was boer op het hof “De Lange Pacht” en zette een van zijn zonen, Bart Brasser op 't Noordhof als pachter. Adriaan Brasser was de zoon van Bart en boerde er tot 1996 waarna het hof in handen kwam van de huidige eigenaren: Kees Minderhoud en Ria Brasser. Zij bezitten de kavels met de oude nummers 361 en 362. Op kavel 358 lag ooit de vliedberg waaraan de gekromde kavelgrens doet denken.   fragment kadastraal minuutplan Koudekerke, met aangifte van boerderij ´t Noordhof aan de Braamweg te Koudekerke
  2. FRAGMENT MINUUTPLAN SECTIE A BLAD 2
Breeweg te Koudekerke   Deze vliedberg is korte tijd eigendom geweest van de heer Aarnout (Janszoon) Aarnoutse, die ook eigenaar was van hof Paauwenburg en boerderij De Kiekendief. Aarnout was van 1829 tot 1840 burgemeester van Koudekerke. Er stonden toen drie arbeidershuisjes, die na de dood van Aarnout en zijn vrouw Christina geërfd werden door Piet Verhage. De vliedberg is in de jaren vijftig geëgaliseerd. Nog een kleine zijstap: Op het minuutplan uit 1811-1832 blijkt naast het Noordhof nog een hele andere hofstede te liggen. Helaas is die hofstede bij de aanleg van de Middelbursgestraat in de jaren vijftig gesloopt.
3. GEZELSCHAP VOOR HET WAGENHUIS OP HET NOORDHOF (DT01)    
Nadat de boerderij werd aangekocht door de huidige eigenaren brak er een periode aan van ruim 12 jaar verzamelen, slopen, restaureren en opnieuw bouwen. In september 1996 werd begonnen met de nieuwbouw van de woning door het slaan van de eerste paal. Als uitgangspunt werd gekozen voor een zoveel mogelijk authentieke boerenwoning. De buitenzijde werd geheel opgebouwd uit oude historische bouwmaterialen zoals: IJsselsteentjes, Zeeuwse moppen en Oudhollandse dakpannen. Deze materialen waren reeds bij elkaar verzameld vanaf 1991. In juli 1997 kwam de woning gereed en tijdens de warmste dagen van deze zomer is de woning in gebruik genomen. Deze boerderij midden in de dorpskern is thans in gebruik als manege. Hij bestaat uit een woonhuis met vrijstaande schuur, wagenschuur, varkenshok, kippenhok en nieuwe paardenstal.
 
de vernieuwde boerderij ´t Noordhof aan de Braamweg te Koudekerke   Tijdens de winter van 1998 is de oude woning gesloopt en alle stenen schoongemaakt voor het volgende karwei. Vanaf de zomer van 1998 tot het voorjaar van 1999 is de paardenstal gebouwd. Alle stenen, welke over waren, zijn gebruikt voor de tuinmuur, welke is gerealiseerd na de zomer van 1999. Tevens zijn alle hokjes, schuurtjes rondom de woning en paardenstal gesloopt en is het gehele terrein opgehoogd, voorzien van riolering en bestrating. De oude schuur is in 2001 geheel gerestaureerd. Alle dakpannen zijn eraf gehaald, het dakbeschot geheel in originele staat vervangen, mendeuren vernieuwd en de gehele aanslag (houten buitenzijde) is in originele kleuren vervangen.
4. HET VERNIEUWDE NOORDHOF TE KOUDEKERKE    
Het varkenshok en de zuidelijke tuinmuur zijn tijdens de zomer van 2005 gerestaureerd en gemetseld. Na de zomer van 2005 is het oude wagenhuis, wat niet meer te restaureren was geheel gesloopt en opnieuw opgebouwd. Vanaf eind juni 2006 was het “waegenuus” gereed voor de verhuur. De tussenliggende periodes zijn gebruikt voor het aanleggen van de tuin, bestrating en natuurlijk om te sparen. Ook is reeds terugkerend onderhoud verricht zoals schilderwerk.

De schuur, de voormalige wagenschuur en het varkenshok zouden oorspronkelijk van rond 1900 kunnen zijn. De schuur heeft een pannen zadeldak. De kopgevels zijn versteend maar de lange gevels hebben nog de gepotdekselde delen. De schuur heeft één dwarsdeel met groene deuren. De wagenschuur had tot de renovatie nog de oorspronkelijke deuren met verticaal bevestigde latten waartussen flinke ruimtes opengelaten zijn voor ventilatie. Fraai was ook het bakstenen varkenshok met zijn ronde vensteropeningen.
 
 
copyright © 2001-2017 Sjoerd de Nooijer
laatst bijgewerkt op: 19 11 2016

locatie:
Braamweg, Koudekerke


bronvermelding:
tekst: Sjoerd de Nooijer
afb. 1: atlas roman-visscher, 1655
afb. 2: minuutplan A2, 1811-1832
afb. 3: Dick-Jan Thuis
afb. 4: Sjoerd de Nooijer

geraadpleegde bronnen:
- Roose, J., 't Noorthof metten werf, Koudekerke, 1996
- Visscher, N. en Roman, Z., Atlas van Zeeland, Amsterdam/ Middelburg, 1655
- CHS Provicie Zeeland
- website 't Noordhof
- www.krantenbankzeeland.nl
- www.watwaswaar.nl

voetnoot 1:
bron: beschrijving van tienden in de Vlissingse Courant, 13-08-1909